Afghanistan

Uit Wikikids

Islamitische Republiek Afghanistan دولت اسلامی افغانستان / Dowlat-e Eslami-ye Afghanestan
Hoofdstad	Kabul
Aantal inwoners	30.419.928 (2012)
Oppervlakte	652.864 km²
Regeringsvorm	Islamitische republiek
Staatshoofd	Hamid Karzai
Taal	Perzisch (Fârsi/Dari) Pashto (Paʂto)
Munteenheid	Afghani
Godsdienst	Soennisme (80%) Sjiïsme (19%)
Landcode	AFG

Afghanistan is een land in Zuid Azië, en het wordt begrensd door: Iran, Pakistan, China, Turkmenistan, Uzbekistan en Tadzjikistan.

Geografie

Afghanistan is een enorm land dat in het oosten en zuiden grenst aan Pakistan, in het westen aan Iran en in het noorden aan Turkmenistan, Oezbekistan en Tadzjikistan. Ook grenst het aan China. Afghanistan ligt in een gebergte, namelijk het Hoogland van Iran. Daarin liggen bergen van wel 7300 meter hoog. Er zijn vele vruchtbare valleien en vlaktes en in het zuiden ligt een grote woestijn.

Bergen is Afghanistan.

Klimaat

Het klimaat van Afghanistan verwisselt snel hoewel het meeste land droog, maar dan ook kurkdroog is. Je hebt in Afghanistan dan ook een steppeklimaat (noordwesten en noordoosten), een woestijnklimaat (zuiden en midden) en een landklimaat (noordoosten). Hierdoor komt het dat de seizoenen vaak verschillen van warmte, ik geef twee voorbeelden: de winter en de zomer. Je hebt in Afghanistan gewoon koude winters maar in de zomer heb je warme zomers. Ook is er in de zomer iets dat in Nederland zelden voorkomt: extreme droogte. Want in Nederland hebben we daar geen kaas van gegeten. Nee, dat is raar, als het in ons koude kikkerlandje superdroog is...

Water

Door Afghanistan stroomt een achttal rivieren, namelijk de Koendoez, de Amu Darja, de Indus, de Kabul, de Panjshir, de Alisjang, de Koenar, de Hariroed en de Helmand. Het is zoals ik heb verteld heel droog en dus halen ze water uit stuwmeren om de steden van water te voorzien.

Oorlog

De oorlog in Afghanistan begon in oktober 2001.Deze oorlog maakt deel uit van de VS uitgeroepen oorlog tegen de taliban.

Top 10 grote steden

De 10 grootste steden van Afghanistan tellen allemaal meer dan 50.000 inwoners.

Kabul: 2.536.300
Herat: 349.000
Kandahar: 324.800
Mazar-e Sjarif: 300.600
Dzjalalabad: 168.600
Konduz: 117.500
Pol-e Chomri (Puli Chumri): 87.400
Maymana: 67.800
Sjeberghan: 66.200
Taloqan: 59.300

Andere grote steden zijn Baghlan (56.200) en Ghazni (48.700)

Provincies

Afghanistan heeft 34 provincies. De bekendste is natuurlijk Uruzgan.

Bevolking

Vroeger, heel lang geleden, in het begin van de 20e eeuw telde het grote land Afghanistan maar 4 miljoen inwoners. Dat is nu verzevenvoudigd.

Hoewel er veel oorlog is geweest (miljoenen vluchtelingen trokken naar Pakistan en Iran) is de bevolking niet veel veranderd. De meeste inwoers zijn Pathanen (42%). Daarna zijn de grootste groepen de Tadzjieken (27%), de Hazara (9%), de Oezbeken (9%), de Aimak (4%), de Turkmenen (3%), de Beloetsjen (2%), de Nuristani en de Kirgiezen. Dari, Pashto, Oezbeeks, Turkmeens en Beloetsji zijn de belangrijkste talen van het land. Een geloof overheerst: De Islam. Er zijn namelijk maar 1 % een ander geloof...

Levensverwachting

Toen Unicef de papieren nog eens doornamen, zagens ze afgrijselijke dingen.

20% van de Afghaanse kinderen sterft voor het bereiken van de leeftijd van 5 jaar. 1 op 7 kinderen sterft tijdens het eerste levensjaar door ziekte of ondervoeding. Toch is de jaarlijkse bevolkingsgroei hoog.
De laatste 3 jaar bedroeg de inschrijving van meisjes in secundaire scholen slechts 10%.
40% der vrouwen trouwt voor de leeftijd van 18 jaar bereikt te hebben. Van hen heeft een derde dan reeds zelf kinderen.
1600 (en in sommige streken 6000) vrouwen per 100.000 sterven tijdens het bevallen of wegens optredende verwikkelingen.

Bekende Afghanen

Hamid Karzai, president van Afghanistan sinds 2002

Hamid Karzai, huidige president
Mohammed Omar, talibanleider
Dadullah, talibanleider
Mohammed Zahir Shah, ex-koning
Jan Mohammed Khan, ex-gouverneur van provincie Uruzgan
Maulavi Abdul Hakim Munib, huidige gouverneur van provincie Uruzgan
Ahmad Shah Massoud, "De Leeuw van Panjshir" één van de leiders van de Noordelijke Alliantie

Biologie

In het hooggebergte van Afghanistan leeft nog veel wild. Bijvoorbeeld de bedreigde sneeuwpanter en de lammergier. Verder leven er wilde geiten en schapen met lange, spectaculair gedraaide horens, gazellen en halfezels.